Een terras van 20 m² met keiformaat klinkers: je weet dat je ongeveer 49 stenen per vierkante meter nodig hebt, dus rond de duizend stuks. Maar hoeveel straatzand moet eronder, hoeveel voegzand gaat er tussen, en hoeveel zakken van 25 kilo is dat? De Bestrating en grind calculator rekent dat in één keer uit, inclusief fundering, opsluitbanden en grind.
Wat de tool voor je uitrekent
De calculator geeft tien uitkomsten: het aantal stenen of tegels in stuks, het grind of split in kubieke meter en in ton, het aantal grindmatten, het aantal vierkante meter worteldoek, de straatlaag in kubieke meter, de fundering in kubieke meter, het aantal zakken voegzand van 25 kilo, het aantal opsluitbanden van een meter, de maat van de opsluitband en een advies bij bijzondere keuzes.
Je hebt de tool nodig zodra je een terras, tuinpad of oprit gaat bestraten en niet met een losse schatting de bouwmarkt in wilt. Het verschil tussen 15 en 25 cm fundering is bij 20 m² ruim 2 m³ puin, en dat is precies het soort hoeveelheid dat je liever vooraf weet dan achteraf.
Welke invoer je nodig hebt
De eerste keuze is de toepassing: terras of tuinpad met klinkers of tegels, oprit met klinkers of tegels, terras of tuinpad met grind, of oprit met grind. Die keuze bepaalt de dikte van de fundering en de maat van de opsluitband. Een oprit krijgt 25 cm fundering, een terras of pad 15 cm.
Daarna vul je het oppervlak in vierkante meter in, lengte keer breedte van het te bestraten deel. Bij klinkers of tegels kies je het formaat: waalformaat klinker op kant (20 × 5 cm, ca. 100 st/m²), dikformaat (20 × 6,5 cm, ca. 76 st/m²), keiformaat (20 × 10 cm, ca. 49 st/m²), of een tegel van 20 × 30 tot 100 × 100 cm. Bij grind kies je of het in grindmatten van 120 × 80 cm gaat of los in een laag van 3, 5 of 7 cm.
Standaard rekent de tool met recht of halfsteens verband en 5% snijverlies, zonder opsluitbanden. Kies je zelf invullen, dan kun je het legverband aanpassen (wildverband 10%, visgraat of elleboog 12%, diagonaal 45° 15%) en de lengte opsluitbanden opgeven. Die lengte is het aantal meter rand waar een band moet komen; heb je al een rand, vul dan 0 in.
De maten van je terras of oprit meet je zelf op. De stuks per vierkante meter en de diktes van straatlaag en fundering zitten al in de tool.
Waar de berekening op rust
De tool rekent met een straatlaag van 5 cm straatzand, afgereid en niet getrild, en met een fundering van 15 cm voor een terras of pad en 25 cm voor een oprit. Samen is dat 20 of 30 cm, volgens de verwerkingsrichtlijn van Excluton. Onder een pad gaat ophoogzand, onder een oprit puin of menggranulaat. Zowel straatlaag als fundering krijgt 15% extra voor verdichten.
Het aantal stenen komt uit oppervlak × stuks per m² plus het snijverlies van het gekozen verband. De klinkers op kant zijn gebaseerd op Wienerberger. Grind in matten wordt gerekend als de mat van 3 cm gevuld plus ongeveer 2,5 cm erboven, inclusief 15% voor verdichten, met een gewicht van ongeveer 1,6 ton per m³. Split weegt per steensoort anders; vraag je leverancier naar het gewicht. Voegzand gaat uit van ongeveer één zak van 25 kilo per 15 m², maar brede voegen of grote klinkers vragen meer. Opsluitbanden krijgen 5% extra voor passtukken.
Een terras van 20 m² nagerekend
Neem een terras van 4 bij 5 meter, 20 m², met keiformaat klinkers in recht verband en opsluitbanden langs de hele rand. De omtrek is 2 × (4 + 5) = 18 meter.
Het aantal stenen: 20 × 49 = 980, plus 5% snijverlies is 1.029. De tool rondt naar boven af, dus 1.029 stuks.
De straatlaag: 20 × 0,05 × 1,15 = 1,15 m³ straatzand. De fundering: 20 × 0,15 × 1,15 = 3,45 m³ ophoogzand. Samen 4,6 m³, goed voor 20 cm opbouw.
Voegzand: 20 / 15 = 1,33, naar boven afgerond 2 zakken van 25 kilo.
Opsluitbanden: 18 × 1,05 = 18,9, naar boven afgerond 19 banden van een meter. Omdat dit een terras is, geldt de maat van minimaal 5 × 15 × 100 cm, 2 cm lager dan het straatwerk.
Bij een oprit van dezelfde 20 m² met keiformaat klinkers verandert de fundering naar 20 × 0,25 × 1,15 = 5,75 m³ puin of menggranulaat, en de opsluitband naar minimaal 8 × 20 × 100 cm. De tool adviseert dan ook stenen van minstens 6 cm dik.
Wanneer je een vakman inschakelt
De tool waarschuwt zelf bij een oprit met een plaat van 100 × 100 cm: dat voldoet niet, op een oprit mag je maximaal 60 × 60 cm leggen, tenzij de tegel gewapend is. Ook wildverband op een oprit keurt de tool af. Bij die meldingen is het verstandig een stratenmaker te vragen naar de opbouw, want de belasting van een oprit vraagt meer dan een terras.
Twijfel je over de draagkracht van de ondergrond, bijvoorbeeld bij een oude tuin met veel puin of bij een helling, laat dan iemand kijken voordat je gaat graven. De tool rekent met standaarddiktes en weet niet wat er onder jouw terras zit. Voor het zand en puin zelf kun je ook de Zand, grind en split calculator gebruiken.