Een dak van 10 bij 8 meter is geen 80 vierkante meter dak. Zodra er helling in zit, wordt het schuine vlak groter dan het grondvlak eronder. Bij 30° is dat 15% meer, bij 45° 41%. Wie dakpannen bestelt of isolatie inkoopt en met de grondmaten rekent, komt te kort. Met de dakoppervlak calculator reken je het werkelijke oppervlak uit, en nog een paar maten die je op het dak nodig hebt.
Wat je uitrekent
De tool geeft vijf uitkomsten. Het werkelijke dakoppervlak in vierkante meter is de belangrijkste: het schuine oppervlak van alle dakvlakken samen, inclusief overstek. Daarnaast zie je het grondvlak inclusief overstek, het percentage meer oppervlak door de helling, de lengte van het dakvlak van goot tot nok, en de lengte van de nok. Bij een schilddak komt daar de totale lengte van de vier hoekkepers bij.
Die lengte van het dakvlak is de maat die het vaakst vergeten wordt. Dakpannen bestel je per vierkante meter, maar panlatten zaag je op de schuine lengte van de dakvoet tot de nok. Dat is een andere maat dan de breedte van je huis.
De invoer die je nodig hebt
Je vult vijf dingen in:
- Dakvorm. Een lessenaarsdak heeft één dakvlak, een zadeldak twee vlakken met een nok, een schilddak vier vlakken met dezelfde helling.
- Lengte van het gebouw, gemeten aan de buitenkant van de muren, in de richting van de nok.
- Breedte van het gebouw, ook aan de buitenkant van de muren, dwars op de nok. Bij een lessenaarsdak is dat de breedte van laag naar hoog.
- Overstek. Hoeveel het dak horizontaal buiten de muren uitsteekt, aan alle kanten gelijk. Steekt je dak nergens uit, dan vul je 0 in.
- Dakhelling. De tool werkt met vaste waarden van 15° tot 60°, met 30° en 35° als de gangbare hoeken bij woningen.
De lengte en breedte meet je het beste op met een rolmaat langs de buitenmuur, of je pakt ze uit de bouwtekening. De dakhelling staat vaak op de tekening of in de vergunningstukken; twijfel je, dan is een hellingsmeter of de hoek op je telefoon een snelle controle.
Waar de berekening op rust
Het werkelijke dakoppervlak is het grondvlak gedeeld door de cosinus van de dakhelling. De tool doet dat met een vaste factor per hoek: 30° geeft 1,1547, 35° geeft 1,2208, 45° geeft 1,4142. Die factor vermenigvuldigt hij met de bruto lengte en bruto breedte, dus inclusief overstek. Het grondvlak zelf is lengte keer breedte. Het percentage meer oppervlak is de factor min 1, maal 100.
De lengte van het dakvlak rekent de tool als de horizontale halve breedte (inclusief overstek) keer dezelfde factor. De nok is bij een zadeldak de hele bruto lengte. Bij een schilddak is dat de bruto lengte min de bruto breedte, omdat de dakschilden aan de kopse kanten even diep zijn als de zijvlakken. Bij een lessenaarsdak is er geen nok. De hoekkepers bij een schilddak zijn vier keer de wortel uit de halve breedte in het kwadraat plus datzelfde kwadraat maal de factor in het kwadraat.
Een voorbeeld nagerekend
Neem een zadeldak op een huis van 10 meter lang en 8 meter breed, met 30 cm overstek aan alle kanten en een helling van 35°.
De bruto lengte wordt 10 + 2 × 0,3 = 10,6 meter. De bruto breedte wordt 8 + 2 × 0,3 = 8,6 meter. Het grondvlak inclusief overstek is 10,6 × 8,6 = 91,2 m². Het werkelijke dakoppervlak is 10,6 × 8,6 × 1,2208 = 111,3 m². De helling voegt daar 22,1% aan toe.
De horizontale halve breedte is 8,6 / 2 = 4,3 meter. De lengte van het dakvlak van goot tot nok is 4,3 × 1,2208 = 5,25 meter. De nok is bij een zadeldak de hele bruto lengte: 10,6 meter.
Heb je een schilddak met dezelfde maten en helling, dan verandert het dakoppervlak niet: dat blijft 111,3 m². De nok wordt 10,6 − 8,6 = 2,0 meter. De vier hoekkepers samen zijn 4 × √(4,3² + 4,3² × 1,2208²) = 4 × √(18,49 + 27,54) = 4 × 6,79 = 27,2 meter.
Wat je zelf nog moet aftrekken
De tool rekent een gesloten dakvlak. Dakkapellen, dakramen en schoorstenen zitten in dat oppervlak en moet je er zelf aftrekken. Voor het bestellen van dakpannen en isolatie reken je daarnaast een marge voor snijverlies. De tool zegt dat zelf ook in zijn advies.
Bij een schilddak waarvan de bruto lengte niet groter is dan de bruto breedte, meldt de tool dat er geen nok overblijft: dan is het een tentdak met vier driehoekige vlakken. Dat is geen fout, maar een eigenschap van de verhouding tussen lengte en breedte.
Wanneer je een vakman inschakelt
De tool rekent met een rechthoekig gebouw en overal dezelfde helling. Wijkt je dak daarvan af, bijvoorbeeld bij een samengesteld dak met verschillende hellingen of een aanbouw onder een andere hoek, dan wordt het lastiger. Laat dan een dakdekker of constructeur meekijken voordat je materiaal bestelt. Dat geldt ook als je twijfelt over de dakhelling of over de staat van de dakconstructie: een verkeerde aanname kost je al snel een partij pannen die je niet meer terugbrengt.