Ikbenbint.nl

Blindvermogen en cos φ compensatie

Elektrotechniek

Beschrijving

Bereken het blindvermogen, de benodigde compensatie in kVAr, de condensatorcapaciteit per fase (ster of driehoek) en hoeveel minder stroom je installatie trekt na compensatie.

Invoer velden

kW

Resultaten

kVA
- kVA
S = P / cos φ.
kVAr
- kVAr
Q = P · tan φ.
kVAr
- kVAr
Qc = P · (tan φ1 − tan φ2). Dit is het vermogen van de condensatorbank.
µF
- µF
Enkelfasig en ster: C = Qc / (ω · U²). Driehoek: C = Qc / (3 · ω · U²) per condensator, met U = 400 V tussen de fasen.
A
- A
Per fase.
A
- A
%
- %
De stroom daalt met 1 − cos φ1 / cos φ2. Dat ontlast kabels, de hoofdzekering en de transformator.
-

Motoren, transformatoren en oude verlichting trekken naast werkzaam vermogen ook blindvermogen. Dat belast kabels en de aansluiting, maar doet geen nuttig werk. De arbeidsfactor cos φ geeft aan hoe groot dat deel is: hoe dichter bij 1, hoe beter.

Met condensatoren compenseer je het blindvermogen: Qc = P · (tan φ1 − tan φ2). Van cos φ 0,7 naar 0,95 daalt de stroom met ruim een kwart. Onder 0,85 kan je energieleverancier blindstroom doorberekenen.

Reken ook de motorstroom en de kabeldoorsnede uit.

Formulas:

  • h_t1 = if(cos_phi_huidig > 0 && cos_phi_huidig < 1, sqrt(1 - cos_phi_huidig * cos_phi_huidig) / cos_phi_huidig, 0)
  • h_t2 = if(cos_phi_doel > 0 && cos_phi_doel < 1, sqrt(1 - cos_phi_doel * cos_phi_doel) / cos_phi_doel, 0)
  • h_w = 2 * 3.14159265 * if(frequentie == 'f60', 60, 50)
  • h_u = if(aansluiting == 'enkel', 230, 400)
  • schijnbaar_vermogen = if(cos_phi_huidig > 0, round(werkzaam_vermogen / cos_phi_huidig, 2), 0)
    S = P / cos φ.
  • blindvermogen_huidig = round(werkzaam_vermogen * h_t1, 2)
    Q = P · tan φ.
  • h_qc = if(h_t1 > h_t2, werkzaam_vermogen * (h_t1 - h_t2), 0)
  • compensatievermogen = round(h_qc, 2)
    Qc = P · (tan φ1 − tan φ2). Dit is het vermogen van de condensatorbank.
  • condensator_capaciteit = round(h_qc * 1000 / (if(aansluiting == 'driehoek', 3, 1) * h_w * h_u * h_u) * 1000000, 1)
    Enkelfasig en ster: C = Qc / (ω · U²). Driehoek: C = Qc / (3 · ω · U²) per condensator, met U = 400 V tussen de fasen.
  • stroom_nu = if(cos_phi_huidig > 0, round(werkzaam_vermogen * 1000 / (h_u * cos_phi_huidig * if(aansluiting == 'enkel', 1, 1.7320508)), 1), 0)
    Per fase.
  • stroom_na = if(cos_phi_doel > 0 && h_qc > 0, round(werkzaam_vermogen * 1000 / (h_u * cos_phi_doel * if(aansluiting == 'enkel', 1, 1.7320508)), 1), stroom_nu)
  • stroom_reductie = if(stroom_nu > 0, round((1 - stroom_na / stroom_nu) * 100, 1), 0)
    De stroom daalt met 1 − cos φ1 / cos φ2. Dat ontlast kabels, de hoofdzekering en de transformator.
  • advies = if(cos_phi_huidig <= 0 || cos_phi_huidig > 1 || cos_phi_doel > 1, 'Vul een cos φ tussen 0 en 1 in.', if(h_qc <= 0, 'De arbeidsfactor is al gelijk aan of beter dan je doel: compenseren is niet nodig.', if(cos_phi_huidig < 0.85, 'Onder 0,85 kan je energieleverancier blindstroom in rekening brengen. Compenseer met een automatische condensatorbank die in stappen schakelt, en kies condensatoren met een hogere spanning (bijvoorbeeld 440 V) als er veel elektronica aan het net hangt.', 'Compenseren levert vooral minder stroom op, waardoor er ruimte komt op je aansluiting. Bespaar je op de kosten? Kijk dan op je energierekening of er blindstroom wordt doorberekend.')))

Veelgestelde vragen

Een lage vermogensfactor (cos φ) zorgt voor een hogere stroombelasting van kabels en transformatoren. Dit kan leiden tot extra kosten bij grootzakelijke aansluitingen, omdat netbeheerders vaak toeslagen rekenen voor blindverbruik zodra cos φ onder 0,85 tot 0,9 zakt.

Een condensatorbank kan zich bij zware inductieve lasten (motoren) vaak binnen 1 tot 2 jaar terugverdienen door lagere energienota's en minder warmteverlies. Een verbetering van cos φ van 0,7 naar 0,95 verlaagt de stroomsterkte met circa 26%.

Kies condensatoren met een werkspanning hoger dan de netspanning (bijv. 440V voor een 400V net) om harmonische vervuiling op te vangen. Bij wisselende belastingen is een automatische condensatorbank met stappenregeling de standaard om overcompensatie te voorkomen.
Link gekopieerd!

Berekening informatie

Author Bint
Laatste update 12 oktober 2026
Parameters 5

Op jouw website?

Gebruik direct op jouw eigen site:
<script src="https://ikbenbint.nl/widget.js"
  data-berekening="blindvermogen-en-cos-compensatie">
</script>
Eigen tools maken? Maak hier jouw account

Meer over elektrotechniek

Ontdek meer tools gerelateerd aan elektrotechniek