Daglicht bij verbouw, rechtens verkregen niveau
Beschrijving
Toets of een verbouwing het daglicht in een kamer slechter maakt. Bij verbouw geldt het rechtens verkregen niveau: het daglicht mag niet minder worden dan het was, ook als de bestaande situatie onder de nieuwbouweis zit.
Invoer velden
Resultaten
Bij een verbouwing geldt niet de nieuwbouweis van 10%, maar het rechtens verkregen niveau (Bbl artikel 5.4 en 5.5): de kwaliteit na de verbouwing mag niet lager zijn dan wat er vlak daarvoor legaal aanwezig was. Voor daglicht betekent dat: de equivalente daglichtoppervlakte mag niet kleiner worden. Lag het bestaande niveau onder het niveau voor bestaande bouw, dan geldt dat niveau als ondergrens; voor een woonfunctie is dat 0,5 m² per verblijfsruimte (artikel 3.82).
Het daglicht wordt minder door een kleiner raam, of door meer belemmering op het eigen perceel, bijvoorbeeld een nieuwe uitbouw, dakopbouw of een balkon boven het raam. Voldoet de nieuwe situatie aan de nieuwbouweis, dan is er nooit een probleem. Om je op het bestaande niveau te beroepen moet je de bestaande situatie kunnen aantonen, bijvoorbeeld met oude bouwtekeningen of een eerdere vergunning.
De belemmeringsfactor Cb is bij een gewoon raam met vrij uitzicht ongeveer 0,78 en nooit 1,00. Gebouwen op een ander perceel tellen niet mee. Let op: voor het niveau bestaande bouw rekent het Bbl met een belemmeringshoek van minimaal 25° in plaats van 20°; deze tool gebruikt overal de waarden voor 20°.
Bronnen: Bbl artikel 4.147 (nieuwbouw), 3.82 (bestaande bouw) en 5.4 en 5.5 (verbouw), peildatum 2026; NEN 2057:2011; dictaat Daglichttoetreding van Klimapedia (2015). De norm zelf is niet vrij beschikbaar; de Cb-waarden zijn afgeleid uit uitgewerkte voorbeelden en zijn een benadering. De lichtdoorlatendheid van het glas telt volgens het dictaat sinds 1 juli 2012 niet meer mee; of dat onder het Bbl ongewijzigd is, hebben we niet in de wettekst kunnen nalezen. Voor een vergunningaanvraag is een volledige berekening volgens NEN 2057 nodig.
Bepaal Cb met belemmeringsfactor Cb berekenen of overstek en balkon daglichteffect. Extra glas ontwerpen doe je met de glasoppervlak ontwerptool; een volledige toets met daglichttoetreding volledig berekenen.
Formulas:
-
eff_cb_voor = if(cb_voor == 0, cb_voor_custom, cb_voor)
-
eff_cb_na = if(cb_na == 0, cb_na_custom, cb_na)
-
h_ae_voor = round(glas_voor * eff_cb_voor * lta_voor, 2)
-
h_ae_na = round(glas_na * eff_cb_na * lta_na, 2)
-
h_eis = round(if(vloeroppervlak * 0.10 < 0.5, 0.5, vloeroppervlak * 0.10), 2)
-
voldoet_nieuwbouw = if(h_ae_na >= h_eis, 1, 0)
-
h_grens = if(h_ae_voor < 0.5, 0.5, h_ae_voor)
-
verslechtering = round(h_grens - h_ae_na, 2)
-
toetsresultaat = if(vloeroppervlak <= 0 || glas_na <= 0, 'Vul een vloeroppervlakte en een glasoppervlak groter dan 0 in', if(voldoet_nieuwbouw == 1, 'Voldoet — de nieuwe situatie haalt de nieuwbouweis', if(h_ae_na >= h_grens, 'Voldoet — niet minder daglicht dan vóór de verbouwing', if(h_ae_na >= h_ae_voor, 'Voldoet niet — onder het niveau voor bestaande bouw van 0,5 m²', 'Voldoet niet — minder daglicht dan vóór de verbouwing'))))
Rechtens verkregen niveau volgens Bbl artikel 5.4 en 5.5, met het niveau voor bestaande bouw als ondergrens. -
ae_voor = h_ae_voor
De equivalente daglichtoppervlakte van de huidige situatie: glasoppervlak maal Cb. Dit is het niveau waar je niet onder mag komen. -
ae_na = h_ae_na
De equivalente daglichtoppervlakte van de nieuwe situatie. -
ae_nieuwbouweis = h_eis
10% van de vloeroppervlakte, met een ondergrens van 0,5 m² (Bbl artikel 4.147). -
herstel_glas = if(verslechtering > 0 && eff_cb_na > 0, round(verslechtering / (eff_cb_na * lta_na), 2), 0)
Hoeveel glasoppervlak er in de nieuwe situatie bij moet om weer op het vereiste niveau te komen. -
oorzaak_analyse = if(voldoet_nieuwbouw == 1, 'Geen beperkingen vanuit de daglichtregels', if(verslechtering <= 0, 'Toegestaan. Zorg dat je de bestaande situatie kunt aantonen met tekeningen of een eerdere vergunning', if(eff_cb_na < eff_cb_voor && glas_na < glas_voor, 'Het raam wordt kleiner én de belemmering neemt toe. Vergroot het glasoppervlak of pas het ontwerp van de uitbouw aan', if(eff_cb_na < eff_cb_voor, 'De belemmering neemt toe. Compenseer met meer glas, een dakraam of een kleinere uitbouw of overstek', if(glas_na < glas_voor, 'Het raam wordt kleiner. Houd minimaal het bestaande glasoppervlak aan', 'Het bestaande daglicht ligt onder het niveau voor bestaande bouw. Vergroot het glasoppervlak')))))
De tool geeft een indicatie voor één kamer. Overleg bij twijfel met de gemeente of een bouwadviseur. -
volgende_stap = 'Volgende stap: toets ook het verblijfsgebied en de ventilatie van de verbouwde ruimte.'
Veelgestelde vragen
Berekening informatie
Meer over regelgeving & vergunningen
Ontdek meer tools gerelateerd aan regelgeving & vergunningen