Bint
Home Artikelen Tools Woordenboek Bronnen Over ons Veelgestelde vragen Contact

Standleiding dimensioneren (NEN 3215)

Waterbouw
Terug naar tools

Beschrijving

Bepaal de diameter van de standleiding voor vuilwaterafvoer op basis van de samengestelde afvoer en het aantal closets. Inclusief de aansluitvrije zones onderaan de standleiding en het ontspanningsadvies conform NEN 3215.

Invoer velden

l/s

Resultaten

l/s
- l/s
De maatgevende afvoer volgens de gelijktijdigheidsformule uit NEN 3215. Niet alle toestellen lozen tegelijk, daarom is dit lager dan de optelsom.
mm
- mm
De diameter op basis van capaciteit en het closetminimum: geen closet minimaal 75 mm, 1 closet minimaal 90 mm, 2 of meer closets minimaal 110 mm. De standleiding houdt over de gehele hoogte dezelfde diameter — vernauwen in de stroomrichting is niet toegestaan.
mm
- mm
Gemeten vanaf de voetbocht omhoog langs de standleiding. Binnen deze zone mogen geen toestel- of verzamelleidingen aansluiten vanwege de overdruk onderaan de leiding.
mm
- mm
Gemeten vanaf de voetbocht langs de liggende grondleiding. Ook hier ontstaat drukopbouw — aansluitingen binnen deze zone riskeren leeggedrukte stankafsluiters en stankoverlast.
-
Voer de overgang van standleiding naar liggende leiding uit met twee bochten van 45 graden en een tussenstuk van minimaal 250 mm, in plaats van een enkele bocht van 90 graden. Dit vermindert de drukstoot aan de voet en verlaagt het risico op leeggedrukte stankafsluiters.
-
Voer de standleiding in dezelfde diameter door het dak als ontspanningsleiding. De ontspanning voorkomt onderdruk die stankafsluiters leegzuigt bij het doorspoelen van bovengelegen toestellen. Een beluchtingsventiel is alleen onder voorwaarden toegestaan als secundaire ontspanning — de primaire bovendakse ontspanning per stelsel blijft verplicht.
-
Bij standleidingen boven 10 meter neemt de valsnelheid en drukopbouw sterk toe. Naast de grotere aansluitvrije zone kan een sprongontspanning of parallelle ontspanningsleiding noodzakelijk zijn. Laat het stelsel voor gebouwen boven 4 bouwlagen doorrekenen door een installateur conform NEN 3215.

De standleiding is de verticale leiding die het vuilwater van een of meer verdiepingen naar de grondleiding voert. De dimensionering volgt uit de samengestelde afvoer via Qa = 0,5 x wortel van de som van de basisafvoeren, met een minimale diameter afhankelijk van het aantal aangesloten closets. Onderaan de standleiding ontstaat overdruk door het vallende water; binnen de aansluitvrije zone mogen geen aansluitingen worden gemaakt om leeggedrukte stankafsluiters te voorkomen. De zone geldt zowel op de standleiding boven de voetbocht (La) als op de liggende leiding na de voetbocht (Lb).

Elke standleiding moet bovendaks worden ontspannen door de leiding in dezelfde diameter door het dak te voeren, om onderdruk bij het doorspoelen te voorkomen. Bij hoogbouw boven 10 meter neemt de drukopbouw sterk toe en kan een sprongontspanning of parallelle ontspanningsleiding nodig zijn. Deze tool geeft een indicatie voor woningbouw; laat complexe stelsels altijd doorrekenen door een installateur conform NEN 3215.

Formulas:

  • h_qa = if(som_basisafvoer > 0, round(0.5 * exp(0.5 * ln(som_basisafvoer)), 2), 0)
  • h_dia_capaciteit = if(h_qa <= 1.5, 75, if(h_qa <= 2.7, 90, if(h_qa <= 5.2, 110, if(h_qa <= 6.3, 125, 160))))
  • h_dia_minimum = if(aantal_closets == 1, 75, if(aantal_closets == 2, 90, 110))
  • h_dia_definitief = if(h_dia_capaciteit >= h_dia_minimum, h_dia_capaciteit, h_dia_minimum)
  • h_zone_mm = if(hoogte_standleiding == 1, 750, 2000)
  • qa_maatgevend = h_qa
    De maatgevende afvoer volgens de gelijktijdigheidsformule uit NEN 3215. Niet alle toestellen lozen tegelijk, daarom is dit lager dan de optelsom.
  • diameter_advies = h_dia_definitief
    De diameter op basis van capaciteit en het closetminimum: geen closet minimaal 75 mm, 1 closet minimaal 90 mm, 2 of meer closets minimaal 110 mm. De standleiding houdt over de gehele hoogte dezelfde diameter — vernauwen in de stroomrichting is niet toegestaan.
  • zone_la = h_zone_mm
    Gemeten vanaf de voetbocht omhoog langs de standleiding. Binnen deze zone mogen geen toestel- of verzamelleidingen aansluiten vanwege de overdruk onderaan de leiding.
  • zone_lb = h_zone_mm
    Gemeten vanaf de voetbocht langs de liggende grondleiding. Ook hier ontstaat drukopbouw — aansluitingen binnen deze zone riskeren leeggedrukte stankafsluiters en stankoverlast.
  • voetbocht_advies = 'Twee keer 45 graden met tussenstuk'
    Voer de overgang van standleiding naar liggende leiding uit met twee bochten van 45 graden en een tussenstuk van minimaal 250 mm, in plaats van een enkele bocht van 90 graden. Dit vermindert de drukstoot aan de voet en verlaagt het risico op leeggedrukte stankafsluiters.
  • ontspanning_advies = 'Zelfde diameter door het dak'
    Voer de standleiding in dezelfde diameter door het dak als ontspanningsleiding. De ontspanning voorkomt onderdruk die stankafsluiters leegzuigt bij het doorspoelen van bovengelegen toestellen. Een beluchtingsventiel is alleen onder voorwaarden toegestaan als secundaire ontspanning — de primaire bovendakse ontspanning per stelsel blijft verplicht.
  • hoogbouw_tip = 'Extra maatregelen nodig boven 10m'
    Bij standleidingen boven 10 meter neemt de valsnelheid en drukopbouw sterk toe. Naast de grotere aansluitvrije zone kan een sprongontspanning of parallelle ontspanningsleiding noodzakelijk zijn. Laat het stelsel voor gebouwen boven 4 bouwlagen doorrekenen door een installateur conform NEN 3215.
Tags
Riolering Installaties Riolering
Link gekopieerd!

Berekening informatie

Author Bint
Laatste update 15 juni 2026
Parameters 3

Op jouw website?

Gebruik direct op jouw eigen site: 
<script src="https://ikbenbint.nl/widget.js"
  data-berekening="standleiding-dimensioneren-nen-3215">
</script>
Eigen tools maken? Maak hier jouw account

Meer over waterbouw

Ontdek meer tools gerelateerd aan waterbouw

Meer waterbouw tools Gerelateerde termen