Ikbenbint.nl

Transformator verhouding berekenen

Elektrotechniek

Beschrijving

Bereken de secundaire spanning, stroom en het wikkeltal van een transformator op basis van de wikkelverhouding. Inclusief transformatortype, vereist vermogen en praktijkadvies.

Invoer velden

V
V
A

Resultaten

-
Primaire spanning gedeeld door secundaire spanning: n1/n2 = U1/U2. Groter dan 1 is step-down, kleiner dan 1 step-up, precies 1 een scheidingstransformator.
A
- A
Bij een ideale trafo is het vermogen aan beide kanten gelijk: I2 = I1 × U1 / U2. Door koper- en ijzerverliezen (rendement 90 tot 98%) is de werkelijke stroom iets lager.
VA
- VA
Schijnbaar vermogen: enkelfasig S = U1 × I1, driefasig S = √3 × U1 × I1. Kies een trafo met minstens dit vermogen in VA op het typeplaatje, niet in watt.
-
Minimaal trafovermogen in VA. Een trafo trekt bij inschakelen kort een veelvoud van de nominale stroom; daarom een trage zekering. Boven ongeveer 500 VA (vooral ringkern) ook een softstart (Elliott Sound Products).
-
Volgt uit de vergelijking van primaire en secundaire spanning. Step-down geeft een hogere secundaire stroom, step-up een lagere. Een 1:1-trafo gebruik je voor galvanische scheiding.

Met deze tool reken je uit welke wikkelverhouding, secundaire stroom en welk vermogen bij een transformator horen. Je kiest de primaire spanning (meestal 230 V), enkelfasig of driefasig, de spanning die je aan de uitgang nodig hebt en de stroom aan de primaire kant. Die stroom meet je met een stroomtang, of je rekent hem uit door het vermogen van de aangesloten apparaten in VA te delen door de primaire spanning.

De berekening gaat uit van een ideale transformator: n1/n2 = U1/U2 en U1 × I1 = U2 × I2. In de praktijk is het rendement 90 tot 98% door koper- en ijzerverliezen, dus de werkelijke secundaire stroom valt iets lager uit. Het vermogen is het schijnbaar vermogen in VA: enkelfasig S = spanning × stroom, driefasig S = √3 × lijnspanning × stroom. Dimensioneer altijd op VA en niet op watt.

Bij inschakelen trekt een trafo kort een veelvoud van zijn nominale stroom. Fabrikanten schrijven daarom een trage primaire zekering voor (bijvoorbeeld het productblad van Amplimo-ringkerntrafo’s: traag, IEC 60127, hoge I²t). Vanaf ongeveer 500 VA, vooral bij ringkerntrafo’s, is een softstart of inschakelstroombegrenzer aan te raden (Elliott Sound Products, project 39). Een middenspanningstrafo (10 kV) dimensioneer je met Transformatorkeuze en dimensionering. Volgende stap: controleer kabeldoorsnede en zekering aan de secundaire kant.

Formulas:

  • u1 = if(primaire_spanning == 0, primaire_spanning_custom, primaire_spanning)
  • u2 = if(secundaire_spanning == 0, secundaire_spanning_custom, secundaire_spanning)
  • wikkelverhouding = if(u1 > 0 && u2 > 0, round(u1 / u2, 4), 0)
    Primaire spanning gedeeld door secundaire spanning: n1/n2 = U1/U2. Groter dan 1 is step-down, kleiner dan 1 step-up, precies 1 een scheidingstransformator.
  • secundaire_stroom = if(u1 > 0 && u2 > 0, round(primaire_stroom * u1 / u2, 3), 0)
    Bij een ideale trafo is het vermogen aan beide kanten gelijk: I2 = I1 × U1 / U2. Door koper- en ijzerverliezen (rendement 90 tot 98%) is de werkelijke stroom iets lager.
  • vermogen = round(u1 * primaire_stroom * if(fasen == 'f3', 1.7320508, 1), 1)
    Schijnbaar vermogen: enkelfasig S = U1 × I1, driefasig S = √3 × U1 × I1. Kies een trafo met minstens dit vermogen in VA op het typeplaatje, niet in watt.
  • h_t_s = if(vermogen < 10000, concat(if(round(vermogen, 0) >= 1000, concat(format(floor(round(vermogen, 0) / 1000), '0'), '.', format(round(vermogen, 0) - 1000 * floor(round(vermogen, 0) / 1000), '000')), format(round(vermogen, 0), '0')), ' VA'), concat(if(round(vermogen / 1000, 0) >= 1000, concat(format(floor(round(vermogen / 1000, 0) / 1000), '0'), '.', format(round(vermogen / 1000, 0) - 1000 * floor(round(vermogen / 1000, 0) / 1000), '000')), format(round(vermogen / 1000, 0), '0')), ' kVA'))
  • h_t_u1 = if(u1 >= 1000, if(round(u1, 0) >= 1000, concat(format(floor(round(u1, 0) / 1000), '0'), '.', format(round(u1, 0) - 1000 * floor(round(u1, 0) / 1000), '000')), format(round(u1, 0), '0')), if(round(u1 * 10, 0) == 10 * floor(round(u1 * 10, 0) / 10), format(round(u1, 0), '0'), concat(format(floor(round(u1 * 10, 0) / 10), '0'), ',', format(round(u1 * 10, 0) - 10 * floor(round(u1 * 10, 0) / 10), '0'))))
  • h_t_u2 = if(u2 >= 1000, if(round(u2, 0) >= 1000, concat(format(floor(round(u2, 0) / 1000), '0'), '.', format(round(u2, 0) - 1000 * floor(round(u2, 0) / 1000), '000')), format(round(u2, 0), '0')), if(round(u2 * 10, 0) == 10 * floor(round(u2 * 10, 0) / 10), format(round(u2, 0), '0'), concat(format(floor(round(u2 * 10, 0) / 10), '0'), ',', format(round(u2 * 10, 0) - 10 * floor(round(u2 * 10, 0) / 10), '0'))))
  • inschakeladvies = if(u1 <= 0 || u2 <= 0, 'Vul een primaire en secundaire spanning groter dan 0 V in.', if(primaire_stroom <= 0, 'Vul een primaire stroom groter dan 0 A in.', if(u1 > 1000, concat('Kies minstens ', h_t_s, '. Een middenspanningstrafo kies en beveilig je met Transformatorkeuze en dimensionering.'), if(vermogen > 500, concat('Kies minstens ', h_t_s, '. Boven 500 VA: trage zekering (T) en bij een ringkerntrafo een softstart (inschakelstroombegrenzer).'), concat('Kies minstens ', h_t_s, '. Beveilig de primaire kant met een trage zekering (T).')))))
    Minimaal trafovermogen in VA. Een trafo trekt bij inschakelen kort een veelvoud van de nominale stroom; daarom een trage zekering. Boven ongeveer 500 VA (vooral ringkern) ook een softstart (Elliott Sound Products).
  • type_transformator = if(u1 <= 0 || u2 <= 0, 'Onbekend: vul beide spanningen in.', if(u1 > u2, concat('Step-down: ', h_t_u1, ' V naar ', h_t_u2, ' V.'), if(u1 < u2, concat('Step-up: ', h_t_u1, ' V naar ', h_t_u2, ' V.'), concat('Scheidingstransformator (1:1): ', h_t_u1, ' V naar ', h_t_u2, ' V.'))))
    Volgt uit de vergelijking van primaire en secundaire spanning. Step-down geeft een hogere secundaire stroom, step-up een lagere. Een 1:1-trafo gebruik je voor galvanische scheiding.

Veelgestelde vragen

De berekening gaat uit van een ideale transformator. In de praktijk heeft een transformator een rendement van 90 tot 98% door koper- en ijzerverliezen, waardoor de werkelijke secundaire stroom iets lager uitvalt dan de berekende waarde.

Dimensioneer de transformator altijd op VA (voltampère), niet op watt. Het vereiste transformatorvermogen in VA is het schijnbaar vermogen en wijkt af van het effectieve vermogen in watt bij inductieve belastingen.

Bij grotere transformatoren (boven 500 VA) is een trage zekering of inschakelstroombegrenzer aanbevolen. Dit is nodig vanwege de hoge inschakelstroom, vooral bij ringkerntrafo's.
Link gekopieerd!

Berekening informatie

Author Bint
Laatste update 2 november 2026
Parameters 6

Op jouw website?

Gebruik direct op jouw eigen site:
<script src="https://ikbenbint.nl/widget.js"
  data-berekening="transformator-verhouding-berekenen">
</script>
Eigen tools maken? Maak hier jouw account

Meer over elektrotechniek

Ontdek meer tools gerelateerd aan elektrotechniek