Draadgaas

Draadgaas vormt de ruggengraat van talloze constructies zonder dat het altijd zichtbaar is voor de eindgebruiker. Het materiaalgebruik varieert van dun, buigzaam staaldraad voor vliegengaas tot dikke, puntgelaste staven voor zware wapeningsnetten in betonvloeren. In de praktijk bepaalt de maaswijdte en de draaddikte de belastbaarheid van het netwerk. Op de bouwplaats is de verwerking vaak een kwestie van maatzagen of knippen, waarbij de keuze voor de afwerking cruciaal is voor de levensduur. Verzinkt gaas weerstaat corrosie in vochtige omgevingen. Geplastificeerd gaas wordt vaak gekozen voor zichtwerk zoals hekwerken. Bij stucwerk dient fijnmazig gaas als overbrugging van verschillende materialen om scheurvorming in de pleisterlaag te voorkomen; een onmisbare stap bij renovaties van oude muren waar verschillende ondergronden elkaar raken.

De uitvoering begint bij de voorbereiding van de ondergrond of het dragende frame. Staanders eerst. Bij terreinafscheidingen worden de rollen gaas langs de geplaatste palen uitgerold en met spandraden of klemmen strakgetrokken om doorhangen over de gehele lengte te voorkomen, een proces waarbij de spanning handmatig of mechanisch wordt opgebouwd totdat de gewenste stijfheid is bereikt. Het strakzetten is essentieel.

Bij betonwapening draait alles om de dekking. Vlechtwerk ligt op afstandhouders. Verschillende netten krijgen een voorgeschreven overlap; de verbinding geschiedt doorgaans met vlechtdraad om verschuiven tijdens het storten van de vloeibare betonmortel tegen te gaan, waarbij de continuïteit van de wapening de structurele integriteit van de vloer of wand waarborgt. Inbedden in mortel.

Voor stucwerk wordt fijnmazig gaas over naden en overgangen van verschillende materialen gespannen, waarna de pleisterlaag er krachtig doorheen wordt gedrukt zodat er een mechanische hechting ontstaat die de natuurlijke werking van de ondergrond neutraliseert. De bevestiging op de achterliggende structuur varieert per situatie. Soms volstaat mechanische fixatie met krammen of speciale schotels, terwijl in andere gevallen de kleefkracht van de eerste mortellaag het gaas volledig omsluit.

De stijfheid van het netwerk wordt bepaald door de wijze waarop de metalen strengen elkaar ontmoeten. Puntgelast gaas is onverzettelijk. Bij dit type zijn de kruispunten door middel van elektrische weerstandslassen onwrikbaar aan elkaar versmolten, wat resulteert in een starre structuur die niet rafelt bij het op maat knippen. Ideaal voor machineafscherming en zware wapening. In schril contrast staat het gevlochten harmonicagaas; de kenmerkende ruitvormige mazen ontstaan door draden die in elkaar zijn gedraaid zonder vaste verbinding. Het veert mee. Het geeft mee. Deze flexibiliteit maakt het de standaard voor terreinafscheidingen waar de ondergrond niet overal waterpas loopt.

• Knotgaas: Ook wel schapengaas genoemd, waarbij de horizontale en verticale draden met een aparte knoopverbinding aan elkaar zijn gezet om impact van vee op te vangen.
• Geweven gaas: Vergelijkbaar met textiel, waarbij draden over en onder elkaar door lopen, vaak toegepast bij zeer fijne filters of vliegengaas.
• Zeskantvlechtwerk: In de volksmond kippengaas; licht, buigzaam en herkenbaar aan de gedraaide zeshoekige mazen.

De omgevingsfactoren bepalen de noodzakelijke bescherming van het staaldraad. Verzinkt gaas vormt de basis, waarbij een zinklaag de oxidatie vertraagt, maar voor projecten aan de kust of in de chemische industrie is roestvast staal (RVS) de enige duurzame optie. Soms is kleur een vereiste. Geplastificeerd gaas combineert een verzinkte kern met een coating van pvc of polyester, meestal in de kleuren groen of zwart, wat niet alleen esthetisch fraai is maar ook een extra barrière vormt tegen weersinvloeden.

Verwarring met strekmetaal ligt op de loer. Hoewel het visueel op elkaar lijkt, is de productiewijze fundamenteel anders; strekmetaal wordt uit een massieve plaat gesneden en uitgerekt, terwijl draadgaas altijd wordt samengesteld uit individuele draden. In de afbouwsector maken we nog onderscheid tussen stucnetten van metaal en de moderne varianten van glasvezel. Metaalgaas (zoals het bekende Stucanet) heeft vaak een kartonnen rug om de mortel op te vangen tijdens de eerste aanzet, een technisch detail dat essentieel is voor een goede mechanische verankering bij dikke raaplagen.

Een renovatieproject waarbij een oude schouw is weggebroken. De stukadoor ziet dat de overgang van de bestaande bakstenen muur naar de nieuwe gipsblokken invulling een risicopunt is voor scheurvorming. Hij drukt een strook fijnmazig glasvezelgaas in de eerste laag gipsmortel. Het gaas overbrugt de naad. De krachten worden verdeeld. De kans op een zichtbare barst na het drogen is hiermee geminimaliseerd.

Bij de aanleg van een vloeivloer in een bedrijfshal liggen grote vlechtmatten op kunststof afstandhouders. De ijzervlechter loopt met een vlechttang over het raster. Met korte, krachtige bewegingen draait hij de overlappende delen van het puntgelaste draadgaas aan elkaar vast met binddraad. Het geheel ligt nu stabiel. Wanneer de betonpomp start, verschuiven de netten niet door de druk van de vloeibare massa.

Langs een spoorlijn moet een terreinafscheiding komen die zowel stevig als flexibel is voor de glooiing van het talud. De aannemer kiest voor harmonicagaas. De rollen worden langs de palen uitgerold. Een spandraad door de bovenste mazen zorgt voor de nodige stijfheid. De ruitvormige structuur geeft net genoeg mee om de lichte buigingen in het terrein te volgen zonder dat het staal vervormt of knapt.

Een particuliere tuin vraagt om een onzichtbare beveiliging tegen marters bij een volière. Hier wordt gekozen voor zeskantvlechtwerk met een zeer kleine maaswijdte. Het gaas wordt strak om de houten regels gespannen en vastgezet met verzinkte krammen. De dubbele twist in de draden zorgt ervoor dat, zelfs als er één draadje doorroest, het hele paneel niet direct uit elkaar valt.

Normen dwingen kwaliteit af. In de betonbouw dicteert de Eurocode 2 (NEN-EN 1992) de rekenregels voor de staalspanning en de noodzakelijke dekking op wapeningsnetten, een fundamenteel aspect om de constructieve veiligheid van vloeren en wanden te waarborgen. Zonder de juiste specificaties faalt de berekening. Voor de productie en levering van draadgaas als afrastering is NEN-EN 10223 de leidraad. Deze norm stelt strikte eisen aan de treksterkte van de draden en de kwaliteit van de zinklaag of polymeercoating. Het gaat om duurzaamheid in de buitenlucht.

CE-markering is verplicht voor draadgaas dat als constructieproduct wordt verhandeld. Fabrikanten moeten een Declaration of Performance (DoP) kunnen overleggen. Hierin staan de essentiële kenmerken zwart op wit. Bij stucwerk en pleistertoepassingen verwijzen professionals naar NEN-EN 13658 voor metalen hoekprofielen en pleisterdragers. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) vormt het overkoepelende wettelijke kader voor de veiligheid van bouwwerken. Hoewel de wet niet elk detail van een kippengaasje voorschrijft, vallen hekwerken en wapeningsstructuren direct onder de algemene eisen voor stabiliteit en sterkte.

Lokale regelgeving bepaalt vaak de fysieke grenzen. Gemeentelijke omgevingsplannen bevatten regels voor de maximale hoogte van erfafscheidingen van draadgaas. Meestal geldt een limiet van één meter voor de voorgevelrooilijn. Twee meter erachter. Een vergunningvrije status hangt af van deze afmetingen. Bij toepassing in de industrie, zoals machineafscherming, gelden specifieke veiligheidsnormen uit de Machinerichtlijn voor de maaswijdte; vingers of handen mogen nooit door het gaas de gevarenzone kunnen bereiken.

De geschiedenis van draadgaas is onlosmakelijk verbonden met de mechanisatie van de metaalindustrie in de negentiende eeuw. Voor die tijd was metaaldraad een kostbaar product, handmatig getrokken en beperkt in lengte. De industriële revolutie bracht draadtrekmachines die kilometers uniform draad konden produceren. In 1844 legde Charles Barnard de basis voor het moderne zeskantvlechtwerk door een machine te bouwen die metaaldraad vlocht volgens het principe van een textielweefgetouw. Dit was een technische revolutie voor de agrarische sector. Het bood een efficiënte oplossing voor omheiningen die sterker waren dan hout en goedkoper dan massief smeedwerk.

De transitie naar de bouwsector vond plaats bij de opkomst van gewapend beton. Architecten en ingenieurs zochten naar manieren om de trekkracht van beton te vergroten. In de vroege twintigste eeuw werd de weeftechniek voor zware toepassingen verruild voor puntlassen. Elektrische weerstandslassen maakten het mogelijk om stijve netten te produceren die hun vorm behielden onder de druk van vloeibare mortel. De ontwikkeling van thermisch verzinken in dezelfde periode loste het corrosieprobleem op. Later, in de jaren 60 van de vorige eeuw, volgde de introductie van polymeercatings. Deze kunststof toplagen maakten draadgaas niet alleen duurzamer in agressieve milieus, maar introduceerden ook esthetische keuzes in de architectuur. Van eenvoudige functionele afscheiding tot hoogwaardige pleisterdrager en wapening; de technische evolutie volgde steeds de behoefte aan snellere verwerking en hogere treksterkte.

• https://wanzhifence.com/nl/galvanized-welded-wire-mesh/
• https://plmesh.com/nl/what-is-wire-mesh/
• https://www.joostdevree.nl/shtmls/grondverbetering.shtml
• https://kennis.hunzeenaas.nl/index.php/Id-fe27ca6c-af32-e95b-d48e-b3079730970a
• https://chinagratings.com/nl/wat-is-stukadoorsgaas/
• https://www.huijinmaterials.com/nl/article-5535224718609125.html
• https://www.joostdevree.nl/shtmls/wapeningsnet.shtml
• https://www.pmg.be/nl/dossier/EDBbe1818W00_00?kw=pleister