Middenbeuk

Deze centrale ruimte strekt zich uit van de ingang van het gebouw tot aan het transept of koor. In kerken is de middenbeuk traditioneel de hoofdruimte waar de kerkgangers plaatsnamen. De middenbeuk wordt vaak aan weerszijden geflankeerd door zijbeuken, waarvan deze gescheiden wordt door arcaden die bestaan uit scheibogen die rusten op pijlers of zuilen. Een beuk zelf is een langgerekte ruimte die door rijen kolommen of pilaren wordt afgebakend. Dit architectonische element dient voor het scheppen van looproutes, zitvlakken, of voor de verdeling van constructieve belasting. De oorsprong van het concept van de beuk ligt in de Romeinse architectuur, met name in de basilica's.

Binnen de architectuur zijn er verschillende uitvoeringen van de middenbeuk, afhankelijk van het bouwtype. Bij een basilicale kerk steekt de middenbeuk aanzienlijk hoger uit boven de zijbeuken. Dit hoogteverschil maakt het mogelijk om vensters, bekend als een lichtbeuk, in de bovenste zone van de middenbeuk aan te brengen, waardoor direct licht in het schip valt. Een pseudobasiliek heeft een verhoogd middenschip, maar onderscheidt zich doordat er geen vensters in de bovenzone van de middenbeuk aanwezig zijn. Daarentegen zijn in een hallenkerk alle beuken – inclusief de middenbeuk – nagenoeg even hoog. Hierdoor ontvangt de middenbeuk geen direct licht via een lichtbeuk.