Splijtsteen

Het uiterlijk van splijtsteen is kenmerkend ruw en gekloofd, direct het resultaat van de winning. Na het splijten kunnen deze natuurstenen platen verder worden bewerkt, bijvoorbeeld door ze te verzagen tot tegels van specifieke afmetingen. Hierdoor is het niet altijd mogelijk om splijtsteen in zeer grote formaten te verkrijgen. Vanwege de ruwe textuur en vaak uitzonderlijke slijtvastheid is het een uitstekende materiaalkeuze voor vloeren die veel te verduren krijgen. Leisteen is een bekend voorbeeld van een splijtsteen.

Splijtsteen wordt gewonnen uit natuursteenblokken. Het kernproces is het scheiden van de steen in platen. Dit gebeurt traditioneel met wiggen. Door gerichte slagen op strategisch geplaatste wiggen, wordt de natuurlijke breuklijn van de steen gevolgd. Soms worden aanvullende technieken ingezet om het splijten te vergemakkelijken of te sturen. Het resultaat is een plaat met een ruw, gekloofd oppervlak. Dit directe resultaat van de winning is wat splijtsteen zijn unieke karakter geeft. Na deze eerste stap, de splitsing, kunnen de verkregen platen verder verwerkt worden. Ze kunnen bijvoorbeeld op maat gezaagd worden tot tegels. Dit proces beperkt echter vaak de maximale afmetingen van de uiteindelijke platen of tegels.

Het splijtproces, essentieel voor het verkrijgen van splijtsteen, is een mechanische scheiding die de natuurlijke eigenschappen van de steen benut. Door het gebruik van wiggen en gerichte slagen wordt de steen langs zijn breuklijnen gesplitst. Dit resulteert direct in een ruw, gekloofd oppervlak. Hoewel dit proces zorgt voor de karakteristieke textuur en bijdraagt aan de slijtvastheid, heeft het ook implicaties voor de afmetingen. Het is hierdoor niet altijd mogelijk om zeer grote platen te verkrijgen. De ruwheid van het oppervlak, hoewel esthetisch gewaardeerd en functioneel voor vloeren, kan wel betekenen dat de steen gevoeliger is voor vlekken als deze niet correct wordt behandeld na plaatsing. De natuurlijke breuklijnen die worden benut, kunnen ook variaties in dikte veroorzaken tussen de gespleten platen, wat een nauwkeurige egalisatie tijdens de installatie vereist.

Splijtsteen is een verzamelnaam voor natuursteen die door het splijtproces wordt verkregen. De meest bekende en veelgebruikte variant is leisteen, geroemd om zijn gelaagdheid en duurzaamheid. Andere gesteentesoorten die zich lenen voor dit proces zijn bijvoorbeeld kwartsiet en bepaalde soorten zandsteen. Hoewel ze allemaal het kenmerkende gekloofde oppervlak delen, variëren ze sterk in kleur, textuur, hardheid en toepassingsmogelijkheden. Zo kan kwartsiet, met zijn hardere structuur, toegepast worden in zwaarder belaste gebieden, terwijl zachtere leisteen meer geschikt is voor wandbekleding of minder intensief belopen vloeren. Belangrijk is het onderscheid met 'gezaagde' natuursteen. Gezaagde natuursteen wordt gewonnen en vervolgens met diamantzagen tot precieze, gladde tegels of platen verwerkt. Splijtsteen daarentegen behoudt zijn ruwe, natuurlijke oppervlak, wat unieke esthetische en anti-slip eigenschappen met zich meebrengt. De variaties binnen splijtsteen zijn dus niet zozeer verschillende 'soorten' in de geologische zin, maar eerder afhankelijk van het specifieke gesteente dat wordt gespleten en de mate van verdere bewerking na het splitsen.

Stel je voor, je bent bezig met het renoveren van een oude boerderij. De vloer in de woonkeuken moet authentiek aanvoelen. Hier is splijtsteen, zoals leisteen, perfect. De ruwe, natuurlijke textuur geeft die landelijke sfeer. Ook in een drukke entreehal van een kantoorpand, waar veel gelopen wordt, is splijtsteen ideaal. De slijtvastheid en de natuurlijke anti-slipwerking van het gekloofde oppervlak zorgen voor duurzaamheid en veiligheid. Denk ook aan een terrasoverkapping met een stoere uitstraling. Platen splijtsteen als vloerbedekking daar, prachtig, en bestand tegen weer en wind. Zelfs voor een schouw of accentmuur in een interieur kan de unieke textuur van gespleten natuursteen een echte blikvanger zijn. De natuurlijke variatie in kleur en textuur, een direct gevolg van het splijtproces, zorgt ervoor dat geen enkele toepassing hetzelfde is. Dat is de kracht van splijtsteen.

Voor de productie en toepassing van natuursteen, waaronder splijtsteen, zijn er diverse wettelijke kaders van belang. In Nederland vallen deze materialen onder algemene bouwregelgeving die is vastgelegd in het Bouwbesluit en de bijbehorende normen, zoals de NEN-EN-normen. Deze specificeren eisen aan onder andere materiaaleigenschappen, brandveiligheid en constructieve veiligheid. Hoewel splijtsteen zelf geen specifieke wetgeving heeft, moeten de toegepaste materialen voldoen aan de algemene eisen die gesteld worden aan bouwproducten. Bij import of productie van natuursteen is het cruciaal dat er ook aandacht is voor de herkomst en eventuele ethische of milieuaspecten, alhoewel dit niet altijd direct in bouwwetgeving is verankerd, maar wel steeds vaker via certificering en duurzaamheidseisen aan bod komt. De beoordeling van de geschiktheid van splijtsteen voor specifieke toepassingen, zoals vloeren of gevelbekleding, gebeurt op basis van de prestatie-eisen die in de relevante normen voor die specifieke bouwdelen worden gesteld.

De winning van natuursteen met behulp van het splijtproces is een oeroude techniek. Al duizenden jaren geleden maakten mensen gebruik van de natuurlijke breuklijnen in gesteenten om ze te scheiden. Denk aan de bouw van megalithische structuren of de winning van leisteen voor dakbedekking en schrijfplaten, eeuwenoude toepassingen die de basis legden voor de huidige splijtsteenproductie. De techniek, hoewel mechanisch, evolueerde mee met de ontwikkeling van gereedschappen. Van eenvoudige houten wiggen en stenen hamers tot verfijndere metalen wiggen en moderne hydraulische splijtmachines. Deze ontwikkeling maakte het mogelijk om steeds grotere en consistentere platen te verkrijgen, wat de toepassing van splijtsteen in de bouw heeft verbreed. Vroeger was het vooral leisteen dat de boventoon voerde. Tegenwoordig zien we een bredere acceptatie en toepassing van verschillende gesteentesoorten die zich lenen voor het splijtproces, wat leidt tot een grotere variëteit aan esthetische en technische eigenschappen in de markt.

• https://www.vanderwelnatuursteen.nl/natuursteen-producten-rotterdam/