Vakwerkboerderij
Architectuur, Historie en Cultuur
V
Definitie
Een vakwerkboerderij is een traditioneel boerderijtype waarbij de wanden worden gevormd door een dragend houten raamwerk met vullingen van leem, vlechtwerk of baksteen.
Omschrijving
Een vakwerkboerderij is meer dan enkel een gebouw; het is een illustratie van een eeuwenoude bouwwijze. De essentie van vakwerkbouw ligt in het dragende houten skelet; het zijn de balken, stijlen en schoren die de constructieve krachten opvangen. De 'vakken' daartussen? Die zijn niet-dragend, puur voor het afsluiten van de ruimte, een functioneel en vaak esthetisch element. Oorspronkelijk vaak vitselwerk van wilgentenen, zorgvuldig afgesmeerd met een leemmengsel, soms versterkt met stro of zelfs dierlijke mest – functioneel, lokaal beschikbaar. Later kwam baksteen als vulling, een duurzamere oplossing die minder onderhoud vergde en de constructie robuuster maakte. Deze bouwwijze vindt men in Nederland historisch gezien voornamelijk in het Zuid-Limburgse Heuvelland en bepaalde streken van Oost-Nederland. Waar vind je ze? Daar waar hout en leem voor het oprapen lagen. Wie vandaag met zo'n boerderij werkt, erkent de waarde; het zijn vaak beschermde monumenten, wat specifieke kennis en aanpak vereist bij restauratie of aanpassing.
Veelgestelde vragen
Een vakwerkboerderij is een traditioneel boerderijtype waarbij de wanden worden gevormd door een dragend houten raamwerk met vullingen van leem, vlechtwerk of baksteen.
Oorspronkelijk werden de vakken opgevuld met vlechtwerk van twijgen, afgesmeerd met een mengsel van leem, stro en soms dierlijke mest. Later werden de vakken ook opgevuld met baksteen.
In Nederland komen vakwerkboerderijen van oudsher vooral voor in het Zuid-Limburgse Heuvelland en delen van Oost-Nederland. De beschikbaarheid van hout en leem in deze regio's speelde hierbij een belangrijke rol.
Gebruikte bronnen
- https://www.boerderijmakelaar.nl/boerderijtypen/vakwerkboerderij/
- https://www.visitzuidlimburg.nl/omgeving/nationaal-landschap-zuid-limburg/vakwerk/
- https://www.wellen.be/system/files/vakwerkhoeves%20wellen_0.pdf
- https://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebieden/geuldal/monumenten/t-hofke
- https://kennis.cultureelerfgoed.nl/index.php?title=Eigenschap:Definitie_(nl
- https://cagnet.be/item/B00002074
- https://stichtingjacobkritzraedt.nl/download/SJK-Tudderenderweg-brochure.pdf
- https://www.bodavi.nl/nieuwbouw/boerderij/
- https://berkela.home.xs4all.nl/skelet/boerderijbouw.html
Meer over architectuur, historie en cultuur
Ontdek meer termen en definities gerelateerd aan architectuur, historie en cultuur