VAV (Variable Air Volume)

In tegenstelling tot constante luchtvolumessystemen (CAV-systemen), die een constante luchtstroom met een variabele temperatuur leveren, variëren VAV-systemen het luchtvolume dat wordt geleverd. Dit gebeurt meestal bij een constante of licht variërende luchttemperatuur, vaak rond de 13°C (55°F) vanaf de luchtbehandelingsunit. Het primaire doel van een VAV-systeem is om comfort te bieden aan gebruikers en tegelijkertijd energie-efficiëntie te optimaliseren. De werking van een VAV-systeem is zonereguleerd, wat betekent dat elke ruimte of zone afzonderlijk kan worden voorzien van de benodigde hoeveelheid lucht. Dit is bijzonder voordelig in gebouwen met variërende warmte- en koellasten, zoals kantoorgebouwen, scholen en ziekenhuizen, waar de omstandigheden per ruimte sterk kunnen verschillen door factoren als zonbelasting, bezettingsgraad en interne warmtebronnen. Door de luchtstroom aan te passen aan de actuele vraag, verminderen VAV-systemen het energieverbruik van ventilatoren en compressor, wat resulteert in lagere operationele kosten en een nauwkeurigere temperatuurregeling.

Een typisch VAV-systeem bestaat uit een luchtbehandelingsunit (AHU), VAV-boxen (ook wel terminal units genoemd) en een frequentieregelaar (VFD) voor de ventilator. De luchtbehandelingsunit verwarmt of koelt de lucht en stuurt deze via kanalen door het gebouw. Elke zone in het gebouw heeft een VAV-box, die voorzien is van een klep (damper) die de luchtstroom reguleert. Een thermostaat in de betreffende zone stuurt signalen naar de VAV-box om de klep te openen of te sluiten, afhankelijk van de gewenste temperatuur. De frequentieregelaar (VFD) van de centrale ventilator in de luchtbehandelingsunit past de snelheid van de ventilator aan op basis van de totale luchtbehoefte van alle zones. Wanneer VAV-boxen meer lucht vragen, versnelt de ventilator; wanneer ze sluiten, vertraagt de ventilator. Een statische druksensor in het hoofdluchtkanaal detecteert drukveranderingen en geeft signalen door aan de VFD om de ventilatorsnelheid dienovereenkomstig aan te passen, waardoor een constante druk in het systeem behouden blijft. Sommige VAV-boxen kunnen ook zijn uitgerust met hulpverwarmers (elektrisch of op basis van warm water) om extra warmte te leveren in zones die dat nodig hebben.

VAV-systemen bieden aanzienlijke voordelen op het gebied van energie-efficiëntie, comfort en flexibiliteit. De mogelijkheid om het luchtvolume te variëren, leidt tot een aanzienlijke reductie van het energieverbruik van ventilatoren bij deellast, wat een belangrijke energiebesparing oplevert. Bovendien zorgt de nauwkeurige temperatuurregeling per zone voor een verbeterd comfort voor de gebouwgebruikers. VAV-systemen zijn geschikt voor middelgrote tot grote gebouwen met meerdere HVAC-zones. Veelvoorkomende toepassingsgebieden zijn kantoorgebouwen, scholen en universiteiten, ziekenhuizen en zorginstellingen, appartementencomplexen en winkels. De systemen dragen bij aan een gezonder binnenklimaat doordat de ventilatie kan worden afgestemd op de aanwezigheid en behoefte in verschillende ruimtes.