Elektrisch rendement berekenen
Beschrijving
Bereken het elektrisch rendement van een apparaat, motor of installatie op basis van het ingangsvermogen en uitgangsvermogen. Het rendement geeft aan welk deel van de ingevoerde energie nuttig wordt omgezet.
Invoer velden
Resultaten
Met deze tool bereken je het elektrisch rendement van een motor, transformator, voeding of omvormer: η = Puit / Pin × 100 %. Je ziet ook hoeveel vermogen als warmte verloren gaat, hoeveel kWh dat per jaar is en wat dat je kost.
Invoer bepalen. Het ingangsvermogen meet je met een vermogensmeter of tang-wattmeter, of je haalt het van het typeplaatje. Het uitgangsvermogen is bij een motor het asvermogen op het typeplaatje, bij een voeding of omvormer het afgegeven vermogen. Meet beide in dezelfde bedrijfssituatie: het rendement hangt af van de belasting. Het standaardtarief van € 0,27 per kWh is het CBS-gemiddelde voor consumenten in 2025 (variabel leveringstarief plus energiebelasting, inclusief btw).
Motoren. Kies je een driefasenmotor, dan vergelijkt de tool je rendement met het minimum uit IEC 60034-30-1. Volgens EU-verordening 2019/1781 moeten nieuwe motoren van 0,75 tot 1000 kW sinds juli 2021 minstens IE3 halen, en van 75 tot 200 kW sinds juli 2023 IE4. Die waarden gelden bij nominale belasting; bij deellast ligt het rendement lager.
Achtergrond. Rendement is niet hetzelfde als de vermogensfactor (cos φ): rendement gaat over energieverlies als warmte, cos φ over blindstroom.
Volgende stap. Is het rendement laag, zoek dan de oorzaak (lagers, uitlijning, kabeldoorsnede, harmonischen) of vergelijk met een zuiniger apparaat. Reken het verlies mee bij de koeling van je schakelkast.
Formulas:
-
effectieve_bedrijfsduur = if(bedrijfsduur == 0, bedrijfsduur_custom, bedrijfsduur)
-
effectief_tarief = if(tarief == 0, tarief_custom, tarief)
-
rendement = if(vermogen_in > 0, round(vermogen_uit / vermogen_in * 100, 2), 0)
η = Puit / Pin × 100 %. Met de standaardwaarden: 850 / 1000 × 100 = 85 %. Een rendement van 100 % is in de praktijk niet haalbaar. -
vermogensverlies = round(vermogen_in - vermogen_uit, 1)
Pverlies = Pin − Puit. Dit vermogen komt vrij als warmte; bij 1 kW verlies is dat evenveel als een elektrische kachel. Reken het mee bij de koeling van schakelkasten en technische ruimtes. -
energieverlies_jaar = round(vermogensverlies * effectieve_bedrijfsduur / 1000, 1)
Vermogensverlies (W) × bedrijfsuren per jaar / 1000 = verloren energie in kWh per jaar. -
kosten_verlies_jaar = round(energieverlies_jaar * effectief_tarief, 2)
Energieverlies per jaar (kWh) × stroomtarief (€/kWh). Dit bedrag betaal je elk jaar voor energie die als warmte verloren gaat. -
h_kosten_txt = if(round(kosten_verlies_jaar, 0) >= 1000, concat(format(floor(round(kosten_verlies_jaar, 0) / 1000), '0'), '.', format(round(kosten_verlies_jaar, 0) - 1000 * floor(round(kosten_verlies_jaar, 0) / 1000), '000')), format(round(kosten_verlies_jaar, 0), '0'))
-
rendement_klasse = if(vermogen_in <= 0, 'Vul een ingangsvermogen groter dan 0 W in.', if(vermogen_uit > vermogen_in, 'Controleer je invoer: het uitgangsvermogen is groter dan het ingangsvermogen (rendement boven 100 %).', if(vermogen_uit <= 0, 'Vul een uitgangsvermogen groter dan 0 W in.', concat('Rendement ', format(round(rendement, 1), '0.#'), ' %: ', format(round(vermogensverlies, 0), '0'), ' W verlies als warmte, circa € ', h_kosten_txt, ' per jaar.'))))
Rendement, verlies (Pin − Puit) en de kosten van dat verlies per jaar. Een algemene grens voor goed of slecht bestaat niet: die hangt af van het soort apparaat en het vermogen. Voor driefasenmotoren toetst de tool aan het wettelijke minimum. -
h_v_app = if(apparaat == 'motor2', 2, if(apparaat == 'motor4', 4, if(apparaat == 'motor6', 6, 0)))
-
h_pkw = vermogen_uit / 1000
-
h_ie3 = if(h_v_app == 2, if(h_pkw >= 200, 95.8, if(h_pkw >= 160, 95.6, if(h_pkw >= 132, 95.4, if(h_pkw >= 110, 95.2, if(h_pkw >= 90, 95.0, if(h_pkw >= 75, 94.7, if(h_pkw >= 55, 94.3, if(h_pkw >= 45, 94.0, if(h_pkw >= 37, 93.7, if(h_pkw >= 30, 93.3, if(h_pkw >= 22, 92.7, if(h_pkw >= 18.5, 92.4, if(h_pkw >= 15, 91.9, if(h_pkw >= 11, 91.2, if(h_pkw >= 7.5, 90.1, if(h_pkw >= 5.5, 89.2, if(h_pkw >= 4, 88.1, if(h_pkw >= 3, 87.1, if(h_pkw >= 2.2, 85.9, if(h_pkw >= 1.5, 84.2, if(h_pkw >= 1.1, 82.7, 80.7))))))))))))))))))))), if(h_v_app == 6, if(h_pkw >= 200, 95.8, if(h_pkw >= 160, 95.6, if(h_pkw >= 132, 95.4, if(h_pkw >= 110, 95.1, if(h_pkw >= 90, 94.9, if(h_pkw >= 75, 94.6, if(h_pkw >= 55, 94.1, if(h_pkw >= 45, 93.7, if(h_pkw >= 37, 93.3, if(h_pkw >= 30, 92.9, if(h_pkw >= 22, 92.2, if(h_pkw >= 18.5, 91.7, if(h_pkw >= 15, 91.2, if(h_pkw >= 11, 90.3, if(h_pkw >= 7.5, 89.1, if(h_pkw >= 5.5, 88.0, if(h_pkw >= 4, 86.8, if(h_pkw >= 3, 85.6, if(h_pkw >= 2.2, 84.3, if(h_pkw >= 1.5, 82.5, if(h_pkw >= 1.1, 81.0, 78.9))))))))))))))))))))), if(h_pkw >= 200, 96.0, if(h_pkw >= 160, 95.8, if(h_pkw >= 132, 95.6, if(h_pkw >= 110, 95.4, if(h_pkw >= 90, 95.2, if(h_pkw >= 75, 95.0, if(h_pkw >= 55, 94.6, if(h_pkw >= 45, 94.2, if(h_pkw >= 37, 93.9, if(h_pkw >= 30, 93.6, if(h_pkw >= 22, 93.0, if(h_pkw >= 18.5, 92.6, if(h_pkw >= 15, 92.1, if(h_pkw >= 11, 91.4, if(h_pkw >= 7.5, 90.4, if(h_pkw >= 5.5, 89.6, if(h_pkw >= 4, 88.6, if(h_pkw >= 3, 87.7, if(h_pkw >= 2.2, 86.7, if(h_pkw >= 1.5, 85.3, if(h_pkw >= 1.1, 84.1, 82.5)))))))))))))))))))))))
-
h_ie4 = if(h_v_app == 2, if(h_pkw >= 200, 96.5, if(h_pkw >= 160, 96.3, if(h_pkw >= 132, 96.2, if(h_pkw >= 110, 96.0, if(h_pkw >= 90, 95.8, 95.6))))), if(h_v_app == 6, if(h_pkw >= 200, 96.3, if(h_pkw >= 160, 96.2, if(h_pkw >= 132, 96.0, if(h_pkw >= 110, 95.8, if(h_pkw >= 90, 95.6, 95.4))))), if(h_pkw >= 200, 96.7, if(h_pkw >= 160, 96.6, if(h_pkw >= 132, 96.4, if(h_pkw >= 110, 96.3, if(h_pkw >= 90, 96.1, 96.0)))))))
-
h_ie_klasse = if(h_pkw >= 75 && h_pkw <= 200, 4, 3)
-
h_ie_min = if(h_ie_klasse == 4, h_ie4, h_ie3)
-
h_ie_bereik = if(h_pkw >= 0.75 && h_pkw <= 1000, 1, 0)
-
ie_minimum = if(h_ie_bereik == 1, h_ie_min, 0)
Minimumrendement bij nominaal vermogen volgens IEC 60034-30-1, verplicht via EU-verordening 2019/1781: IE3 voor 0,75 tot 1000 kW, IE4 voor 75 tot 200 kW. Tussenliggende vermogens: de waarde van de eerstvolgende lagere standaardmaat. 0 = buiten dit bereik. -
ie_check = if(h_ie_bereik == 0, 'Geen IE3/IE4-eis: het asvermogen ligt buiten 0,75 tot 1000 kW.', if(vermogen_in <= 0 || vermogen_uit > vermogen_in, 'Controleer eerst je invoer.', concat(if(round(rendement, 1) >= h_ie_min, 'Voldoet: ', 'Voldoet niet: '), format(round(rendement, 1), '0.#'), ' % tegen minimaal ', format(h_ie_min, '0.0'), ' % (IE', format(h_ie_klasse, '0'), ') voor een nieuwe motor van deze maat.')))
Vergelijkt je rendement met het minimum voor nieuwe motoren die sinds 1 juli 2021 (IE3) en 1 juli 2023 (IE4, 75-200 kW) op de EU-markt komen. Geldt bij nominale belasting; bestaande motoren hoeven niet vervangen te worden.
Veelgestelde vragen
Berekening informatie
Meer over elektrotechniek
Ontdek meer tools gerelateerd aan elektrotechniek