Spanning berekenen
Beschrijving
Bereken de elektrische spanning uit vermogen en stroomsterkte (wet van Watt), voor gelijkspanning, 230 V enkelfase en 400 V driefase, met cos φ en een controle op de netspanning.
Invoer velden
Resultaten
Met deze tool reken je de spanning terug uit het vermogen en de stroom. Handig als je van een typeplaatje of meting wel watt en ampère hebt.
Kies eerst je situatie. Bij gelijkspanning (accu, LED-voeding, zonnepanelen) geldt spanning = P / I. Bij wisselspanning enkelfase deel je ook door de arbeidsfactor cos φ: spanning = P / (I × cos φ). Bij driefase komt daar de factor √3 bij en is de uitkomst de spanning tussen twee fasen (normaal 400 V). Een kachel of boiler heeft cos φ = 1; motoren, pompen en compressoren zitten vaak rond 0,8–0,9. Vul je cos φ te hoog in, dan valt de berekende spanning te laag uit.
De tool vergelijkt de uitkomst met de nominale netspanning van 230/400 V (NEN-EN-IEC 60038). Volgens NEN-EN 50160 en de Netcode elektriciteit moet het 10-minutengemiddelde 95% van een week tussen 207 en 253 V liggen, dus ±10% (bron: Netbeheer Nederland, Spanningskwaliteit in Nederland 2016). De banden extra lage spanning (tot 50 V wissel / 120 V gelijk) en laagspanning (tot 1000 V wissel / 1500 V gelijk) komen uit IEC 61140 en NEN 1010. Bij enkelfase zie je ook of de stroom boven 16 A uitkomt, de gangbare groepsautomaat in een woning.
Volgende stap: reken met Stroomsterkte berekenen of Kabeldoorsnede berekenen verder aan je groep, en controleer bij lange kabels de spanningsval. Werk je aan de installatie, laat dat dan doen of keuren door een erkend installateur.
Formulas:
-
h_v_cosphi = if(situatie == 'dc', 1, if(cosphi > 0 && cosphi <= 1, cosphi, 1))
-
h_factor = if(situatie == 'ac3', sqrt(3) * h_v_cosphi, h_v_cosphi)
-
spanning = if(stroom > 0 && h_factor > 0, round(vermogen / (stroom * h_factor), 2), 0)
Gelijkspanning: U = P / I. Enkelfase: U = P / (I × cos φ). Driefase: U = P / (√3 × I × cos φ), de spanning tussen twee fasen. Is de stroom 0, dan is de uitkomst 0. -
h_ref = if(situatie == 'ac3', 400, if(situatie == 'ac1', 230, 0))
-
h_afw = if(h_ref > 0, (spanning - h_ref) / h_ref * 100, 0)
-
h_i_txt = if(round(stroom * 10, 0) - 10 * floor(round(stroom * 10, 0) / 10) == 0, format(round(stroom, 0), '0'), concat(format(floor(round(stroom * 10, 0) / 10), '0'), ',', format(round(stroom * 10, 0) - 10 * floor(round(stroom * 10, 0) / 10), '0')))
-
spanning_type = if(stroom <= 0, 'Geen uitkomst: de stroom is 0 A.', if(situatie == 'dc', if(spanning <= 120, 'Extra lage spanning (ELV): tot 120 V gelijkspanning.', if(spanning <= 1500, 'Laagspanning (LV): tot 1500 V gelijkspanning.', 'Boven de laagspanningsband (meer dan 1500 V gelijkspanning).')), if(spanning <= 50, 'Extra lage spanning (ELV): tot 50 V wisselspanning.', if(spanning <= 1000, 'Laagspanning (LV): tot 1000 V wisselspanning, zoals het 230/400 V-net.', 'Boven de laagspanningsband (meer dan 1000 V wisselspanning).'))))
Spanningsbanden volgens IEC 61140 en NEN 1010 (IEC 60364): extra lage spanning tot 50 V wissel of 120 V gelijk, laagspanning tot 1000 V wissel of 1500 V gelijk. -
krachtstroom_waarschuwing = if(stroom <= 0, 'Vul een stroomsterkte groter dan 0 A in.', if(situatie == 'dc', concat('Berekend: ', format(round(spanning, 0), '0'), ' V gelijkspanning. Er is geen netspanning om mee te vergelijken.'), concat(if(abs(h_afw) <= 10, concat('Klopt: ', format(round(spanning, 0), '0'), ' V ligt binnen ', format(h_ref * 0.9, '0'), '–', format(h_ref * 1.1, '0'), ' V (NEN-EN 50160).'), if(h_afw < 0, concat('Let op: ', format(round(spanning, 0), '0'), ' V is lager dan ', format(h_ref * 0.9, '0'), ' V. Controleer je meetwaarden en cos φ.'), concat('Let op: ', format(round(spanning, 0), '0'), ' V is hoger dan ', format(h_ref * 1.1, '0'), ' V. Controleer je meetwaarden', if(situatie == 'ac1', ' en of het apparaat op 400 V werkt.', ' en of het vermogen het totaal over 3 fasen is.')))), if(situatie == 'ac1' && stroom > 16, concat(' ', h_i_txt, ' A is meer dan een groep van 16 A.'), ''))))
Toets aan de nominale netspanning 230 V of 400 V (NEN-EN-IEC 60038) met de band ±10% uit NEN-EN 50160 en de Netcode: 207–253 V en 360–440 V. Bij enkelfase meldt de tool ook als de stroom meer is dan 16 A, de gangbare groepsautomaat in een woning.
Veelgestelde vragen
Berekening informatie
Meer over elektrotechniek
Ontdek meer tools gerelateerd aan elektrotechniek