Wet Kwaliteitsborging (WKB)
Definitie
De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is een wettelijk stelsel dat tot doel heeft de bouwkwaliteit te verhogen en de positie van de bouwconsument te versterken. Sinds 1 januari 2024 verplaatst de wet de technische toetsing van bouwplannen van de gemeente naar onafhankelijke, private kwaliteitsborgers.
Omschrijving
De invoering van de Wkb markeert een fundamentele wijziging in het Nederlandse bouwrecht en de vergunningverlening. Waar voorheen de gemeente vooraf toetste of een bouwplan voldeed aan de technische voorschriften van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), ligt deze verantwoordelijkheid nu bij de marktpartijen zelf. Een onafhankelijke kwaliteitsborger controleert gedurende het gehele proces of er daadwerkelijk wordt gebouwd volgens de geldende regels.
De wet wordt gefaseerd ingevoerd, beginnend met bouwwerken in gevolgklasse 1. Dit omvat onder meer eengezinswoningen en eenvoudige bedrijfspanden. Voor deze projecten is geen preventieve technische toets door de gemeente meer nodig, maar geldt een meldingsplicht waarbij een borgingsplan en een risicobeoordeling moeten worden overlegd.
Belangrijke instrumenten en rollen
Binnen het stelsel van de Wkb staan drie elementen centraal:
- Kwaliteitsborger: Een onafhankelijke deskundige die toeziet op het proces en de technische kwaliteit. Deze partij gebruikt een toegelaten instrument voor kwaliteitsborging.
- Borgingsplan: Een document waarin staat hoe de risico's worden beheerst en op welke momenten controles plaatsvinden om te garanderen dat het eindresultaat aan het Bbl voldoet.
- Dossier bevoegd gezag: Bij de gereedmelding van het bouwwerk moet de kwaliteitsborger een verklaring afgeven dat er een gerechtvaardigd vertrouwen is dat het bouwwerk voldoet aan de voorschriften. Zonder deze verklaring mag het pand niet in gebruik worden genomen.
Verruimde aansprakelijkheid
Naast de technische procesverandering wijzigt de Wkb ook het Burgerlijk Wetboek. De aannemer is onder de nieuwe wet ook na oplevering aansprakelijk voor gebreken die de opdrachtgever op het moment van oplevering niet heeft ontdekt, tenzij deze gebreken niet aan de aannemer zijn toe te rekenen. Bovendien is de aannemer verplicht de opdrachtgever schriftelijk te informeren over hoe hij is verzekerd tegen faillissement of schade door gebreken.
Consumentendossier
Een cruciaal onderdeel van de wet is de plicht van de aannemer om bij de oplevering een volledig consumentendossier te overhandigen. Dit dossier geeft de opdrachtgever inzicht in de toegepaste materialen, installaties en de onderhoudsvoorschriften van de woning. Het dient als bewijsvoering voor de geleverde kwaliteit en is essentieel voor toekomstig onderhoud of eventuele verkoop van het object.