Aanbouw of schuur vergunningvrij? Check de knip (Omgevingswet)
Beschrijving
Check of jouw aanbouw, uitbouw, schuur of overkapping vergunningvrij is onder de Omgevingswet. Deze tool doorloopt het technisch spoor (Bbl) en het ruimtelijk spoor (omgevingsplan) en laat zien waar je staat.
Invoer velden
Resultaten
Sinds de Omgevingswet (2024) bestaat 'de bouwvergunning' niet meer. Elk bouwplan kent twee aparte beoordelingen: het Technisch spoor (voldoet het aan bouwtechnische regels van het Bbl?) en het Ruimtelijk spoor (past het in het omgevingsplan?). Het ene spoor kan vergunningvrij zijn terwijl het andere een vergunning nodig heeft.
Deze tool behandelt: aanbouw/uitbouw, vrijstaand bijgebouw (schuur, garage) en overkapping/carport bij woningen. Niet behandeld: dakkapellen, erfafscheidingen, niet-woonfuncties, en andere bouwwerken die niet bij een woning horen. Gebruik de officiele Vergunningcheck van het Omgevingsloket voor andere bouwwerken.
Let op: deze tool geeft een indicatie op basis van landelijke regels per juli 2026 en vervangt geen gemeentelijk besluit. Aan de uitkomst kunnen geen rechten worden ontleend. In de buurt van een aardgastransportleiding kunnen aanvullende beperkingen gelden (art. 22.39). Gemeenten mogen de bruidsschatregels wijzigen of schrappen.
Bron: Omgevingswet art. 5.1, Bbl art. 2.25-2.27, Bruidsschat art. 22.27 en 22.36.
Formulas:
-
h_scope = if(V0_type == 'iets_anders', 0, 1)
-
h_is_monument = if(V1_monument == 'ja', 1, if(V1_monument == 'gezicht', 1, 0))
-
h_is_illegaal = if(V2_legaal == 'nee', 1, 0)
-
h_tech_grond = if(V4_grond == 'ja', 1, 0)
-
h_tech_hoogte = if(V3_hoogte <= 5, 1, 0)
-
h_tech_verblijf = if(V5_verblijf == 'verblijf_boven', 0, 1)
-
h_tech_dakterras = if(V6_dakterras == 'ja', 0, 1)
-
h_tech_doorbraak = if(V7_doorbraak == 'ja', 1, 0)
-
h_tech_checks_ok = if(h_tech_grond == 1, if(h_tech_hoogte == 1, if(h_tech_verblijf == 1, if(h_tech_dakterras == 1, 1, 0), 0), 0), 0)
-
h_tech_vrij_hoog = if(V0_type == 'vrijstaand', if(V3_hoogte > 5, 1, 0), 0)
-
h_tech_code = if(h_tech_doorbraak == 1, 1, if(h_tech_vrij_hoog == 1, 3, if(h_tech_checks_ok == 1, 0, 2)))
-
h_tech_U1_code = if(h_tech_code == 0, if(V7_doorbraak == 'weet_niet', 4, 0), h_tech_code)
-
h_txt_U1_0 = 'Technisch vergunningvrij ✓'
Je bouwwerk voldoet aan de technische criteria van het Bbl: staat op de grond, niet hoger dan 5 m, geen verblijfsruimte op tweede laag, geen dakterras. Je moet altijd voldoen aan de technische bouwregels. -
h_txt_U1_1 = 'Doorgang in dragende muur is vergunningplichtig'
Een doorgang in een dragende muur (bijv. achtergevel) is een apart vergunningplichtig onderdeel (art. 2.26 Bbl). Ook al is de aanbouw zelf technisch vergunningvrij, voor de doorbraak heb je een omgevingsvergunning nodig. Neem contact op met de gemeente. -
h_txt_U1_2 = 'Omgevingsvergunning of GK1-bouwmelding nodig'
Voor het technische deel is een omgevingsvergunning of een gevolgklasse-1-bouwmelding vereist. Welke van de twee hangt af van of het bouwwerk als nevenfunctie bij de woning onder GK1 valt. Leg dit voor aan de gemeente of een kwaliteitsborger. -
h_txt_U1_3 = 'GK1-bouwmelding nodig (vrijstaand >5 m)'
Je vrijstaande bijgebouw is hoger dan 5 meter. Dit is nieuwbouw van een nevenfunctie en valt onder gevolgklasse 1 (Wkb). Je hebt een bouwmelding via het Omgevingsloket nodig en een gecertificeerde kwaliteitsborger. -
h_txt_U1_4 = 'Technisch vv ✓ – doorbraak onbekend, check dit'
Technisch vergunningvrij, maar je weet niet of er een doorgang in een dragende muur komt. Laat dit controleren door een constructeur of architect. Als er een doorgang komt, is dat apart vergunningplichtig (art. 2.26 Bbl). -
h_tech_U1_txt = if(h_tech_U1_code == 0, h_txt_U1_0, if(h_tech_U1_code == 1, h_txt_U1_1, if(h_tech_U1_code == 2, h_txt_U1_2, if(h_tech_U1_code == 3, h_txt_U1_3, h_txt_U1_4))))
-
h_ruim_27_1 = if(V8_achtererf == 'ja', 1, 0)
-
h_ruim_27_2 = if(V9_openbaar == 'meer_dan_1m', 1, 0)
-
h_ruim_27_3 = if(V3_hoogte <= 5, 1, 0)
-
h_ruim_27_4 = if(V6_dakterras == 'nee', 1, 0)
-
h_ruim_27_5 = if(V5_verblijf == 'verblijf_boven', 0, 1)
-
h_ruim_27_ok = if(h_ruim_27_1 == 1, if(h_ruim_27_2 == 1, if(h_ruim_27_3 == 1, if(h_ruim_27_4 == 1, if(h_ruim_27_5 == 1, 1, 0), 0), 0), 0), 0)
-
h_ruim_monument = if(V1_monument == 'ja', 1, if(V1_monument == 'gezicht', 1, 0))
-
h_ruim_pre = if(h_ruim_monument == 1, 4, if(V8_achtererf == 'nee', 5, if(V8_achtererf == 'weet_niet', 0, if(h_ruim_27_ok == 0, 3, -1))))
-
h_ruim_code = if(h_ruim_pre >= 0, h_ruim_pre, if(V10_binnen_4m == 'weet_niet', 1, if(V3_hoogte > 3, if(V10_binnen_4m == 'binnen_4m', 2, 1), 2)))
-
h_txt_U2_0 = 'Plaatsing t.o.v. achtererf onbekend – check dit eerst'
Achtererfgebied begint 1 meter achter de voorgevel van de woning. Doe de officiele Vergunningcheck in het Omgevingsloket voor een definitief antwoord. -
h_txt_U2_1 = 'Mogelijk vv via 22.27-route – check omgevingsplan'
Je plan voldoet aan de basiseisen van de bruidsschat (art. 22.27). Er is geen vergunning nodig als het plan ook past binnen de ruimtelijke regels van het omgevingsplan. Controleer dit via de Vergunningcheck van het Omgevingsloket. -
h_txt_U2_2 = 'Van rechtswege toegelaten (22.36) – let op hoogte-eisen'
Je plan is van rechtswege toegelaten (art. 22.36 bruidsschat). Hoogte-eisen: binnen 4 m van hoofdgebouw max 5 m (of 0,3 m boven vloer eerste verdieping bij aanbouw); buiten 4 m max 3 m (of schuin dak met daknokformule). Check of jouw gemeente deze regels nog ongewijzigd hanteert via de Vergunningcheck. -
h_txt_U2_3 = 'Omgevingsvergunning nodig (ruimtelijk spoor)'
Je plan voldoet niet aan de landelijke vergunningvrije regels (22.27/22.36). Voor het ruimtelijke spoor is een omgevingsvergunning (omgevingsplanactiviteit) vereist. Dien een aanvraag in via het Omgevingsloket. -
h_txt_U2_4 = 'Monument – 22.36 uitgesloten, vergunning nodig'
De vergunningvrije 22.36-route is uitgesloten bij monumenten en beschermde stads-/dorpsgezichten (art. 22.38). Voor het ruimtelijke spoor is vrijwel zeker een omgevingsvergunning nodig. Vraag vooroverleg aan bij de gemeente. -
h_txt_U2_5 = 'Buiten achtererf – geen vv-route, vergunning nodig'
Buiten het achtererfgebied bestaat geen vergunningvrije route voor bijbehorende bouwwerken. Je hebt een omgevingsvergunning nodig. Neem contact op met de gemeente. -
h_ruim_U2a = if(h_ruim_code == 0, 0, if(h_ruim_code == 1, 1, if(h_ruim_code == 2, 2, 9)))
-
h_ruim_U2b = if(h_ruim_code == 3, h_txt_U2_3, if(h_ruim_code == 4, h_txt_U2_4, h_txt_U2_5))
-
h_ruim_U2_txt = if(h_ruim_U2a == 0, h_txt_U2_0, if(h_ruim_U2a == 1, h_txt_U2_1, if(h_ruim_U2a == 2, h_txt_U2_2, h_ruim_U2b)))
-
h_opp_100 = if(V11_bebouwingsgebied <= 100, V11_bebouwingsgebied / 2, 0)
-
h_opp_300 = if(V11_bebouwingsgebied > 100, if(V11_bebouwingsgebied <= 300, 50 + (V11_bebouwingsgebied - 100) / 5, 0), 0)
-
h_opp_boven300 = if(V11_bebouwingsgebied > 300, 90 + (V11_bebouwingsgebied - 300) / 10, 0)
-
h_opp_max = if(V11_bebouwingsgebied <= 100, h_opp_100, if(V11_bebouwingsgebied <= 300, h_opp_300, if(h_opp_boven300 > 150, 150, h_opp_boven300)))
-
h_opp_rest = if(h_opp_max > V12_bestaand, h_opp_max - V12_bestaand, 0)
-
h_opp_past = if(h_opp_rest >= V13_nieuw_opp, 1, 0)
-
h_txt_U3_ok = 'Plan past binnen de vv-oppervlakte ✓'
De som van bestaande en nieuwe bebouwing blijft onder de maximale vergunningvrije oppervlakte volgens de staffel van art. 22.36 bruidsschat. -
h_txt_U3_nok = 'Plan past niet – verklein of vergunning aanvragen'
De som van bestaande en nieuwe bebouwing overschrijdt de maximale vergunningvrije oppervlakte. Verklein het plan of vraag een omgevingsvergunning aan. -
h_txt_U4 = 'Verifieer via de officiele Vergunningcheck'
Alleen de Vergunningcheck in het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl) rekent met het geldende omgevingsplan van jouw gemeente en geeft een definitief antwoord. -
h_txt_D_gemeente = 'Gemeente kan afwijken van bruidsschatregels'
Deze uitkomst is gebaseerd op de landelijke bruidsschatregels. Jouw gemeente mag deze regels wijzigen of schrappen. Controleer de actuele regels voor jouw perceel via Regels op de Kaart (omgevingswet.overheid.nl) of de Vergunningcheck. -
h_txt_D_achtererf = 'Check of jouw grond als achtererf telt'
Of jouw grond als achtererfgebied telt, hangt af van de bestemming in het omgevingsplan. De Raad van State (21-5-2025) bevestigde dat tuinbestemming soms geen achtererfgebied is. Twijfel je? Vraag het de gemeente voor je bouwt. -
h_txt_W_legaal = 'Regel eerst duidelijkheid over illegale status'
Vergunningvrij bouwen is niet toegestaan aan of bij een bouwwerk dat zonder vereiste vergunning of gereedmelding is gebouwd (art. 2.22 Bbl). Regel eerst duidelijkheid over de status via de gemeente. -
h_txt_lege = ''
-
U1_technisch = if(h_scope == 0, h_txt_lege, h_tech_U1_txt)
Het technische spoor toetst aan de bouwtechnische regels van het Bbl (Bouwbesluit). Criteria: op de grond, hoogte ≤5 m, geen verblijfsruimte op tweede laag, geen dakterras, geen doorgang in dragende muur. -
U2_ruimtelijk = if(h_scope == 0, h_txt_lege, h_ruim_U2_txt)
Het ruimtelijke spoor toetst of het bouwwerk past binnen het omgevingsplan. Drie routes: 22.27 (basis vv), 22.36 (van rechtswege toegelaten met oppervlakte- en hoogte-eisen), of vergunning nodig. -
U3_max_m2 = round(h_opp_max, 0)
Berekend via de staffel van art. 22.36 bruidsschat: ≤100 m² bebouwingsgebied → 50%; 101–300 m² → 50% + 20% over meerdere; >300 m² → 90 + 10% over meerdere. Gecapped op 150 m². -
U3_bestaand_m2 = round(V12_bestaand, 0)
Alle bestaande schuren, aanbouwen en overkappingen in het achtererfgebied, ook oude. Dit wordt afgetrokken van de maximale toegestane oppervlakte. -
U3_resterend_m2 = round(h_opp_rest, 0)
Maximale toegestane oppervlakte minus bestaande bijgebouwen. Dit is de ruimte die nog over is voor nieuwbouw zonder vergunning. -
U3_nieuw_m2 = round(V13_nieuw_opp, 0)
De oppervlakte van het nieuwe bouwwerk zoals ingevuld. -
U3_conclusie = if(h_scope == 0, h_txt_lege, if(h_opp_past == 1, h_txt_U3_ok, h_txt_U3_nok))
Of het nieuwe plan past binnen de resterende vergunningvrije oppervlakte. Check: resterende ruimte ≥ nieuw plan. -
U4_eindstap = if(h_scope == 0, h_txt_lege, h_txt_U4)
Alleen de officiele Vergunningcheck in het Omgevingsloket rekent met het geldende omgevingsplan van jouw gemeente en geeft een definitief antwoord. -
D_gemeente = if(h_scope == 0, h_txt_lege, h_txt_D_gemeente)
Gemeenten mogen de bruidsschatregels wijzigen of schrappen. Deze uitkomst is indicatief op basis van landelijke regels. -
D_achtererf = if(h_scope == 0, h_txt_lege, h_txt_D_achtererf)
Of jouw grond als achtererfgebied telt hangt af van de bestemming in het omgevingsplan. De Raad van State (21-5-2025) bevestigde dat tuinbestemming soms geen achtererfgebied is. -
W_legaal = if(h_scope == 0, h_txt_lege, h_txt_W_legaal)
Vergunningvrij bouwen is niet mogelijk bij illegale bestaande bouw (art. 2.22 Bbl). Regel eerst duidelijkheid over de status via de gemeente.
Berekening informatie
Meer over regelgeving & vergunningen
Ontdek meer tools gerelateerd aan regelgeving & vergunningen